Việt Nam có đủ điều kiện để nắm bắt thời cơ, tập trung mọi nguồn lực nhằm “AI hóa” đất nước, nhân đôi trí tuệ Việt Nam, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh tại Hội thảo khoa học cấp quốc gia “Sức mạnh không giới hạn và những thách thức khó dự báo của AI” ngày 15/9.

AI – hạ tầng trí tuệ quốc gia

Theo Bộ trưởng, AI không chỉ là công nghệ ứng dụng mà đang trở thành một hạ tầng quốc gia, sánh ngang điện, viễn thông hay Internet. “Ai làm chủ được AI, người đó sẽ có lợi thế vượt trội trong sản xuất, kinh doanh, y tế, giáo dục, quản trị quốc gia, quốc phòng và an ninh,” ông nói.

Việt Nam sẽ nhanh chóng xây dựng trung tâm siêu tính toán AI quốc gia và hệ thống dữ liệu AI mở dùng chung. Quá trình này được gọi là “AI hóa”, giống như thời kỳ điện khí hóa nhưng sẽ diễn ra nhanh hơn. Bộ trưởng ví von: “Mỗi người Việt Nam sẽ có một trợ lý số, dân số không tăng nhưng trí tuệ xã hội có thể nhân đôi.”

Cập nhật chiến lược và luật AI

Sau Chiến lược AI 2021, Việt Nam sẽ ban hành bản cập nhật cùng Luật AI vào cuối năm nay. Đây không chỉ là khung pháp lý, mà còn là tuyên ngôn quốc gia, khẳng định AI phải trở thành hạ tầng trí tuệ phục vụ nhân dân, thúc đẩy phát triển bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Chiến lược AI mới dựa trên một số nguyên tắc: quản lý theo mức độ rủi ro; minh bạch và trách nhiệm giải trình; lấy con người làm trung tâm; khuyến khích phát triển AI trong nước; lấy AI làm động lực tăng trưởng; bảo vệ chủ quyền số.

Thị trường trong nước – cái nôi cho doanh nghiệp AI

Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng phát biểu tại hội thảo ngày 15/9. Ảnh: Vân Anh

Theo Bộ trưởng, để AI phát triển, Việt Nam phải tạo ra thị trường nội địa. “Không có ứng dụng sẽ không có thị trường, không có thị trường thì doanh nghiệp AI Việt Nam sẽ mãi bé nhỏ,” ông nói. Chính phủ sẽ tăng chi tiêu cho AI, trong đó Quỹ Đổi mới công nghệ Natif dành ít nhất 30-40% để hỗ trợ ứng dụng AI và cung cấp voucher cho doanh nghiệp nhỏ và vừa sử dụng sản phẩm AI Việt Nam.

Chuyển đổi AI – tầm nhìn chiến lược

Ông Hùng nhấn mạnh không chỉ dừng lại ở “ứng dụng AI” mà cần nói đến “chuyển đổi AI” – quá trình tái cấu trúc toàn diện hoạt động của tổ chức, ngành và quốc gia dựa trên trí tuệ nhân tạo, tương tự công nghiệp hóa hay chuyển đổi số.

Với dân số 100 triệu người trẻ, am hiểu công nghệ, Việt Nam có thể vừa là người dùng nhanh, vừa là nhà sáng tạo sản phẩm AI cho thế giới. Cùng với hạ tầng tính toán, hệ sinh thái dữ liệu, các doanh nghiệp công nghệ Make in Vietnam và cộng đồng startup, Việt Nam có cơ hội đi nhanh hơn trên con đường AI.

Phát triển nhanh nhưng nhân văn, an toàn

AI mở ra tiềm năng lớn nhưng cũng đi kèm thách thức về đạo đức, việc làm và niềm tin xã hội. Do đó, Việt Nam kiên định phát triển AI “vừa nhanh, vừa an toàn, vừa nhân văn”, lấy con người làm chủ thể ra quyết định cuối cùng. AI phải trở thành công cụ hỗ trợ, giải phóng sức lao động để con người tập trung vào sáng tạo và các giá trị cao hơn.

“Chữ và” – con đường của AI Việt Nam

Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng đưa ra triết lý “AI và”: toàn cầu và địa phương, hợp tác và tự chủ, big tech và startup, công nghệ và ứng dụng, mở và đóng, sáng tạo và kiểm soát. Lịch sử từng phát triển dựa trên “hoặc”, nay đã đến lúc “và” trở thành trung tâm.

Ông khẳng định sự phát triển AI bền vững phải dựa trên bốn trụ cột: thể chế minh bạch, hạ tầng hiện đại, nhân lực chất lượng cao và văn hóa nhân văn. Đồng thời, AI và vấn đề của nó là “cặp song sinh” – tồn tại song hành, thách thức nhưng cũng tự giải quyết nhờ chính AI.

Cơ hội hóa rồng của Việt Nam

AI được kỳ vọng là cơ hội để Việt Nam bứt phá thành quốc gia phát triển, thu nhập cao. “Trước đây, do chiến tranh, chúng ta đã bỏ lỡ các cơ hội từ những cuộc cách mạng công nghiệp. Nay, Việt Nam đã là nền kinh tế thứ 32 thế giới, đủ điều kiện để nắm bắt cơ hội này. Hãy AI hóa Việt Nam, nhân đôi trí tuệ Việt Nam, tăng năng suất lao động, tăng trưởng kinh tế hai con số, nâng cao năng lực cạnh tranh và bảo vệ đất nước tốt hơn,” Bộ trưởng khẳng định.

Tuyên ngôn AI Việt Nam được Bộ trưởng tóm gọn trong bảy chữ: Chuyển đổi – Nhân văn – An toàn – Tự chủ – Hợp tác – Bao trùm – Bền vững.

Theo VnExpress