Ngân hàng Nhà nước Việt Nam vừa giao nhiệm vụ cho hai doanh nghiệp viễn thông lớn là Viettel và MobiFone cùng tham gia nghiên cứu về tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương (Central Bank Digital Currency – CBDC).

Thông tin này được ông Đỗ Mạnh Dũng, Phó Tổng giám đốc Tổng Công ty Dịch vụ số Viettel, chia sẻ tại hội thảo “Thanh toán xuyên biên giới: Xu hướng toàn cầu và giải pháp cho Việt Nam” do Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam (VBA) tổ chức ngày 30 tháng 9. Ông Dũng cho biết Viettel vinh dự khi được Ngân hàng Nhà nước giao trọng trách này. Tuy nhiên, đây mới chỉ là giai đoạn khởi đầu. Công việc hiện nay chủ yếu tập trung vào việc nghiên cứu tác động xã hội, các yếu tố công nghệ, khả năng triển khai trong tương lai và khung chính sách liên quan.

Trước đó, vào đầu tháng 5 năm 2025, trong báo cáo gửi Quốc hội về việc thực hiện Nghị quyết liên quan đến chất vấn của đại biểu, Ngân hàng Nhà nước đã đề cập đến hai nội dung đáng chú ý. Thứ nhất là nghiên cứu triển khai tiền kỹ thuật số. Thứ hai là kiểm soát hoạt động sàn Forex trái phép. Về tiền kỹ thuật số, Ngân hàng Nhà nước cho biết đã chủ động tìm hiểu các mô hình CBDC của nhiều ngân hàng trung ương trên thế giới. Cơ quan này đã tham gia nhiều hội thảo và tọa đàm cùng các tổ chức quốc tế như Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) và Ngân hàng Thế giới (WB). Đồng thời, Ngân hàng Nhà nước cũng là quan sát viên của dự án mBridge, một sáng kiến về CBDC có sự tham gia của Trung Quốc, Hồng Kông, Thái Lan và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.

Bên cạnh đó, Ngân hàng Nhà nước đã phối hợp cùng các bộ, ngành liên quan để xây dựng báo cáo gửi Thủ tướng Chính phủ, đồng thời ban hành kế hoạch triển khai nhiệm vụ nghiên cứu tiền kỹ thuật số.

Tại hội thảo quốc tế “Digital Assets and Financial Innovation” do Trường Đại học Kinh tế – Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức vào giữa tháng 9 năm 2025, Giáo sư Andreas Hauskrecht, giảng viên Trường Kinh doanh thuộc Đại học Indiana (Mỹ), đã lý giải lý do khiến các ngân hàng trung ương trên thế giới chạy đua phát hành CBDC.

Theo Giáo sư Hauskrecht, trong khoảng hai thập kỷ qua, vai trò trung gian tài chính của các ngân hàng thương mại, tức vai trò cung cấp vốn cho nền kinh tế, đã suy giảm đáng kể. Sự phát triển nhanh chóng của các công ty fintech và các nền tảng công nghệ tài chính càng làm cho xu hướng này trở nên rõ rệt. Các ngân hàng dần mất vị thế, trong khi hệ thống thanh toán tư nhân và các hình thức tiền điện tử (e-money) ngày càng phổ biến, khiến cơ chế vận hành tiền tệ truyền thống bị suy yếu.

Tiền mã hóa, tiêu biểu là Bitcoin, gia tăng về khối lượng và mức độ giao dịch, nhưng phần lớn vẫn chưa đáp ứng đủ tiêu chuẩn để được coi là “tiền” thực sự. Chẳng hạn, Bitcoin chủ yếu được xem là một tài sản đầu cơ thay vì một đồng tiền. Tuy vậy, Bitcoin và stablecoin lại cho thấy khả năng thay thế tiền pháp định trong một số giao dịch. Điều này gây ra thách thức lớn đối với tính độc quyền phát hành tiền của các ngân hàng trung ương.

Chính vì vậy, nhiều ngân hàng trung ương buộc phải có phản ứng. Phát hành và triển khai tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương (CBDC) được xem là một giải pháp quan trọng để duy trì khả năng kiểm soát tiền tệ trong bối cảnh mới.

Việc Việt Nam bắt đầu triển khai nghiên cứu CBDC với sự tham gia của cả Viettel và MobiFone cho thấy quyết tâm bắt kịp xu hướng toàn cầu, đồng thời khẳng định định hướng chiến lược nhằm bảo đảm chủ quyền tài chính và an ninh tiền tệ quốc gia trong kỷ nguyên số.

Theo VnEconomy