Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 267/2025/NĐ-CP, quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo, trong đó nêu rõ điều kiện, tiêu chí để tổ chức, doanh nghiệp được xét tài trợ hoặc đặt hàng thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo bằng nguồn ngân sách nhà nước.

Điều kiện để được xét tài trợ hoặc đặt hàng

Theo quy định, tổ chức, doanh nghiệp (gọi chung là tổ chức) phải có tư cách pháp nhân, năng lực và kinh nghiệm phù hợp, đồng thời hoạt động trong lĩnh vực có liên quan đến nội dung nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, sẽ không được xem xét tài trợ nếu thuộc một trong các trường hợp sau:

• Chưa hoàn tất nghĩa vụ nộp hồ sơ đánh giá cuối kỳ hoặc nghiệm thu đối với nhiệm vụ khoa học, công nghệ đã được giao trước đó.

• Chưa hoàn trả đầy đủ kinh phí phải thu hồi theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.

• Bị đình chỉ thực hiện nhiệm vụ trong vòng 1 năm gần nhất do vi phạm quy định pháp luật.

• Đang trong thời gian bị xử lý kỷ luật, khởi tố hoặc bị đình chỉ hoạt động vì vi phạm hành chính trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Đáng chú ý, các tổ chức muốn được phê duyệt nhiệm vụ khoa học và đổi mới sáng tạo theo phương thức khoán đến sản phẩm cuối cùng cần có kinh nghiệm chủ trì ít nhất 3 nhiệm vụ sử dụng ngân sách nhà nước trong 5 năm gần nhất, và những nhiệm vụ này phải được đánh giá đạt hoặc vượt yêu cầu.

Tiêu chí xét duyệt nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo

Theo Điều 6 Nghị định 267/2025/NĐ-CP, nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phải đáp ứng ba nhóm tiêu chí chính:

Thứ nhất, có mục tiêu rõ ràng và khả thi, bao gồm nội dung, phương pháp nghiên cứu, kế hoạch triển khai, kết quả dự kiến, thời gian và kinh phí hợp lý.

Thứ hai, phù hợp với kế hoạch và định hướng tài trợ hoặc đặt hàng của cơ quan có thẩm quyền, đảm bảo không trùng lặp với các nhiệm vụ đang triển khai.

Thứ ba, đáp ứng các yêu cầu đặc thù của từng loại hình nhiệm vụ, tùy theo quy định của cơ quan quản lý chuyên ngành.

Tiêu chí cụ thể theo từng loại nhiệm vụ

• Nhiệm vụ nghiên cứu cơ bản: phải có tính mới và sáng tạo, tạo ra tri thức khoa học mới, áp dụng phương pháp nghiên cứu tiên tiến và có khả năng công bố kết quả trên các tạp chí khoa học uy tín trong nước hoặc quốc tế.

• Nhiệm vụ nghiên cứu ứng dụng: cần thể hiện được ý nghĩa khoa học và khả năng ứng dụng thực tế, đóng góp cho phát triển kinh tế, xã hội, quốc phòng hoặc an ninh.

• Nhiệm vụ phát triển công nghệ: phải tạo ra công nghệ mới có tính đột phá, phù hợp với xu thế trong nước và quốc tế, có thể thử nghiệm trong điều kiện thực tế, kiểm chứng chất lượng và chi phí, trước khi triển khai sản xuất đại trà. Ngoài ra, cần có đơn vị cam kết tiếp nhận và thương mại hóa kết quả, cũng như khả năng huy động vốn ngoài ngân sách.

• Nhiệm vụ phát triển giải pháp xã hội: phải xuất phát từ nhu cầu thực tiễn, góp phần vào phát triển kinh tế – xã hội, văn hóa, giáo dục, môi trường, quốc phòng hoặc an ninh. Nhiệm vụ cần mang giá trị lý luận và học thuật, đề xuất giải pháp, chính sách, mô hình hoặc quy trình có tính đổi mới và ứng dụng cao, đồng thời có tổ chức cam kết tiếp nhận và triển khai.

Tăng cường quản trị rủi ro và minh bạch nguồn lực

Bên cạnh quy định về điều kiện và tiêu chí, Nghị định 267/2025 còn đề cập đến quản trị rủi ro, thương mại hóa kết quả nghiên cứu và quản lý tài sản hình thành từ nhiệm vụ khoa học. Mục tiêu là đảm bảo nguồn lực ngân sách nhà nước được sử dụng hiệu quả, minh bạch và mang lại giá trị ứng dụng thực tiễn cao.

Nghị định có hiệu lực từ ngày 14/10/2025, được kỳ vọng sẽ tạo hành lang pháp lý rõ ràng cho việc phân bổ và sử dụng ngân sách nhà nước trong hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Đồng thời, văn bản này góp phần nâng cao trách nhiệm, tính chuyên nghiệp của doanh nghiệp và tổ chức nghiên cứu, thúc đẩy Việt Nam tiến tới nền kinh tế dựa trên tri thức và đổi mới sáng tạo bền vững.

Theo VnEconomy