Bộ Khoa học và Công nghệ đang trình Chính phủ lựa chọn ba sản phẩm công nghệ chiến lược ưu tiên triển khai sớm, với mục tiêu thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và từng bước làm chủ công nghệ lõi.

Ba sản phẩm sẽ được chọn từ sáu công nghệ trọng điểm gồm: thiết bị mạng 5G theo chuẩn mở ORAN, mô hình ngôn ngữ lớn và trợ lý ảo tiếng Việt, robot di động tự hành, nền tảng blockchain truy xuất nguồn gốc, thiết bị bay không người lái (UAV), và AI camera xử lý tại biên. Danh sách này là bản rút gọn từ 11 nhóm công nghệ và 35 sản phẩm chiến lược quốc gia được Thủ tướng ban hành hồi tháng 6/2025.

Theo ông Hoàng Anh Tú, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học, kỹ thuật và công nghệ, việc chọn ba sản phẩm đầu tiên nhằm triển khai thử nghiệm, rút kinh nghiệm thực tiễn, khẳng định năng lực nội tại và truyền cảm hứng đổi mới sáng tạo trong nước. Sau khi được phê duyệt, Bộ sẽ xây dựng đề án cụ thể cho từng sản phẩm, xác định rõ đầu ra, lộ trình triển khai, nguồn lực tài chính và các cơ chế hỗ trợ đặc thù từ nghiên cứu đến thương mại hóa.

Ông Hoàng Anh Tú, Phó vụ trưởng Khoa học, kỹ thuật và công nghệ. Ảnh: Hoàng Bách

Để chuẩn bị, Bộ đã khảo sát thực tế, làm việc với các doanh nghiệp công nghệ và viện trường lớn tại Hà Nội và TP.HCM nhằm đánh giá khả năng phát triển và đầu tư cho từng sản phẩm. Đồng thời, Quỹ Phát triển Khoa học và Công nghệ Quốc gia (Nafosted) cũng được tái cấu trúc theo hướng rút gọn thủ tục, nâng cao hiệu quả phân bổ kinh phí. Khi một đề tài được phê duyệt và có đơn vị đủ điều kiện chủ trì, quỹ sẽ cấp vốn triển khai ngay mà không chờ chu kỳ ngân sách năm.

Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng nhiều lần nhấn mạnh rằng Việt Nam cần chuyển từ vai trò người dùng sang người làm chủ công nghệ chiến lược. Theo ông, Việt Nam sẽ đi từ định hướng chiến lược, xuất phát từ nhu cầu quốc gia, hình thành sản phẩm, sau đó làm chủ công nghệ qua sản phẩm cụ thể rồi mới quay lại đầu tư nghiên cứu chiều sâu.

Mẫu UAV do Nhà máy Z131 – Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng sản xuất, được trưng bày tại Triển lãm Quốc phòng quốc tế 2024. Ảnh: Giang Huy

Trong thời gian tới, Bộ KH&CN sẽ trình Thủ tướng hai đề án lớn: “Đề án quốc gia phát triển công nghệ chiến lược đến năm 2030, tầm nhìn 2035” và “Đề án phát triển hệ thống trung tâm nghiên cứu và phòng thí nghiệm trọng điểm dùng chung”. Các trung tâm này sẽ được đặt tại các viện nghiên cứu, trường đại học và khu công nghệ cao, theo mô hình mở – công tư – chia sẻ hạ tầng. Đồng thời, các văn bản hướng dẫn cho Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo cũng đang được gấp rút hoàn thiện nhằm tạo hành lang pháp lý thông thoáng cho phát triển công nghệ quốc gia.

Theo VnExpress