“Không thể tiếp tục cạnh tranh bằng số lượng trạm phát sóng hay độ phủ sóng. Đã đến lúc ngành viễn thông Việt Nam phải bước vào kỷ nguyên chia sẻ hạ tầng, tập trung vào chất lượng dịch vụ và sáng tạo” – Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh trong buổi làm việc với khối viễn thông mới đây.

Viễn thông: Từ hạ tầng cơ bản đến “xương sống” nền kinh tế số

Bộ trưởng Bộ KH&CN Nguyễn Mạnh Hùng cho biết Việt Nam đã mở cửa ngành viễn thông được hơn 20 năm nhưng vẫn “loay hoay” về cạnh tranh hạ tầng. Ảnh: PV

Theo Bộ trưởng, hạ tầng viễn thông hiện không còn đơn thuần là hệ thống gọi điện, nhắn tin như trước. Trong thời đại số, đây chính là nền móng thiết yếu của cả nền kinh tế – tương tự như điện, nước. Và càng tiến xa, viễn thông càng trở thành lớp nền cho hạ tầng số, trên đó xây dựng Internet, dữ liệu, các nền tảng công nghệ và tiện ích số phục vụ cuộc sống.

“Việt Nam đã mở cửa thị trường viễn thông hơn 20 năm, nhưng vẫn đang loay hoay trong ‘cuộc đua’ hạ tầng giữa các nhà mạng. Đến lúc cần chấm dứt kiểu cạnh tranh đó để cùng hợp tác, chia sẻ, từ đó tối ưu chi phí và nâng cao dịch vụ cho người dân,” Bộ trưởng nhận định.

“Ép” nhà mạng lớn chia sẻ hạ tầng

Theo Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng, trong bối cảnh thị trường viễn thông đang bão hòa, việc tạo điều kiện để các nhà mạng nhỏ như MobiFone có cơ hội phát triển là cần thiết. Ông thẳng thắn đề xuất: VNPT và Viettel cần chia sẻ hạ tầng với MobiFone – một cách “ép buộc tích cực” để tái cân bằng cuộc chơi.

Việc này, theo ông, không chỉ giúp giảm giá thành dịch vụ mà còn tạo động lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong ngành. Các nhà mạng nhỏ có thể tập trung phát triển dịch vụ, khai thác thị trường ngách, thay vì phải tốn kém đầu tư hạ tầng riêng biệt.

Bên cạnh đó, Bộ trưởng cũng nhấn mạnh cần phát triển mạng di động ảo (MVNO) đúng nghĩa: “Chúng ta phải bán buôn dung lượng, để các nhà mạng mới có thể sáng tạo ra dịch vụ, tạo ra sự cạnh tranh về chất lượng phục vụ chứ không chỉ về hạ tầng.”

“Chân vạc” thị trường viễn thông?

Thị trường viễn thông Việt Nam những năm gần đây đã trở nên yên ắng đến lạ thường – khác hẳn không khí sôi động của giai đoạn trước. Thị phần gần như đã “an bài”: Viettel chiếm hơn 50% thị phần di động, VNPT và MobiFone chia nhau phần còn lại, trong khi các tên tuổi nhỏ hơn như Vietnamobile chỉ góp mặt rất khiêm tốn.

Trong cuộc đua hạ tầng, MobiFone là đơn vị yếu thế nhất, nhưng cũng đang đứng trước cơ hội đổi mình. Nếu được chia sẻ hạ tầng, MobiFone có thể dồn lực cho những dịch vụ đột phá – thậm chí là những thứ chưa từng có trên thị trường.

Sự trở lại mạnh mẽ của MobiFone sẽ không chỉ là lợi ích của một doanh nghiệp, mà còn là bước đi chiến lược để tái cấu trúc thị trường viễn thông thành thế “chân vạc”: Viettel – VNPT – MobiFone, ba trụ cột thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh, mang lại lợi ích thực chất cho người tiêu dùng.

Chia sẻ hạ tầng – Bài toán chưa lời giải?

Dù chia sẻ hạ tầng là giải pháp đã được nhắc đến từ lâu, nhưng thực tế triển khai chưa bao giờ dễ dàng. “Có nhà mạng nào muốn chia sức mạnh của mình cho đối thủ?” – một câu hỏi thực tế mà ngành viễn thông phải đối mặt.

Tuy nhiên, trong bối cảnh 5G đã thương mại hóa, dịch vụ truyền thống suy giảm, và thị trường yêu cầu những bước đi đột phá hơn bao giờ hết, việc chia sẻ hạ tầng không còn là lựa chọn – mà là con đường tất yếu để phát triển bền vững và toàn diện ngành viễn thông Việt Nam trong thời đại số.

Theo Vietnamnet